Żelazny sport, czyli kulturystyka przyciąga do fitess clubów i siłowni coraz to większe rzesze ludzi. Gorliwi młodzieńcy rozpoczynając swą przygodę z tym sportem często popadają w obsesję treningową. Zwykle nie mając dostatecznej czy nawet podstawowej wiedzy na temat funkcjonowania organizmu podczas wysiłku trenują źle pod względem technicznym nawet 6-7 razy w tygodniu w nadziei na błyskawiczne nabranie masy mięśniowej. Natomiast, gdy już zasięgną wiedzy u instruktora, zaczynają trenować prawidłowo, czyli 3-4 razy w ciągu tygodnia. Pytanie, czy tylko intensywny trening czyni mistrza? Otóż nie. Wiadomą rzeczą jest, że na sukces składa się wiele różnorodnych czynników. Oprócz starannie i indywidualnie skonstruowanego planu treningowego, są to: dieta, która według mnie stanowi ok. 30 % sukcesu, gdyż składniki odżywcze decydują o przemianach biochemicznych i fizjologicznych w naszym organizmie przed, podczas i po wysiłku, więc to od nich zależy, czy będziemy chudnąć, czy też nabierać masy mięśniowej. Trening stanowi jedynie bodziec, natomiast bez diety niemożliwe jest osiągnięcie zadowalających efektów. Odnowa biologiczna to kolejny nieodzowny element prawidłowego treningu.
Hipertrofia zachodzi nie podczas, lecz wiele godzin po treningu. Regeneracja, odpowiednia ilość snu, sauna, tlenownia, masaż, hydroterapia, czy krioterapia to zasadnicze składniki procesu odnowy biologicznej. Efektywność tego typu działań szacuję na 10% w drodze do osiągnięcia sukcesu. Regeneracja jest niezbędnym punktem treningu, gdyż bez niej mięśnie nie mogą ulec procesom anabolicznym.
Jednak najistotniejszym elementem kształtowania wymarzonej sylwetki są uwarunkowania genetyczne. Budowa kośćca, struktura i stosunek włókien czerwonych i białych mięśni, hematokryt, budowa somatyczna ciała i układ hormonalny, na którym poniżej skupię szczególną uwagę. Czynników tych nie jesteśmy w stanie zmienić, gdyż takie uwarunkowania otrzymaliśmy zapisane wraz z kodem genetycznym od naszych przodków, możemy jednak w pewnym stopniu na nie wpłynąć.
Człowiek rzadko zastanawia się, ile procesów z udziałem hormonów zachodzi jednocześnie w jego organizmie podczas wysiłku, a także po nim. Zapewne niewiele osób słyszało o niezwykle ważnych Eikozanoidach , czyli związkach chemicznych o charakterze hormonalnym. Pozyskiwane są one z kwasów tłuszczowych Omega 3 i znacząco wpływają na wydzielanie tlenku azotu. Ten z kolei, rozluźniając naczynia krwionośne, wzmaga przepływ krwi z tlenem do narządów. Wiadomo, jak duże znaczenie w procesach wysiłkowych i powysiłkowych ma natlenowanie komórek, zatem nie będę się rozpisywał na ten temat w tymże artykule.
Eikozanoidy wpływają także na wspomnianą wcześniej odnowę powysiłkową oraz działają przeciwzapalnie. To z kolei zapobiega mikrourazom, które błędnie określane są mianem zakwasów.
Wiele osób nie zdaje sobie sprawy ile wspólnego z treningiem mają bardziej znane: insulina, testosteron, czy kortyzol.
Insulina uważana jest za najważniejszy hormon anaboliczny bijąc na głowę testosteron czy nawet hormon wzrostu GH. Odpowiada ona bowiem za przenikanie glukozy z krwi do komórek. Utrzymanie stałego poziomu insuliny we krwi znacząco wpływa na efektywność treningu kulturystycznego. Wpływa ona również na syntezę białek w przerwach międzytreningowych, lecz efekt ten maleje wraz z wydłużaniem się przerw.
Ważną rolę odgrywa też kortyzol - hormon sterydowy. Wpływa on na uwalnianie dodatkowej energii w stanach wysokiego przemęczenia, czyli jest wytwarzany w stanach przeciążeniowych. Jednak nie ma nic za darmo, ponieważ uwalnianie energii następuje kosztem mięśni. Wyraża się to w proporcjonalnym stosunku: im większy wysiłek, tym większy katabolizm białek na rzecz energii.
Testosteron również jest ściśle powiązany z wysiłkiem fizycznym. Jego poziom podnosi się podczas intensywnej sesji treningowej, przez co wzmaga się efekt anaboliczny. Największy wzrost następuje zaraz po zakończeniu treningu, jednak by ten proces był długotrwały, należy wspomóc go odpowiednią dietą, stosując m. in. jednonienasycone kwasy tłuszczowe zawarte np. w oliwie z oliwek.
Widzimy zatem, iż złożony proces treningu kulturystycznego zawiera mnóstwo tajników i wydawałoby się mało istotnych elementów, które, tylko realizowane w całości, będą gwarancją sukcesu.
Kiedyś jeden z wielkich kulturystów powiedział, że wybitni sportowcy otrzymują genialne uwarunkowania w darze od Boga.. i miał rację.
Krzysztof Mizera, Akademicki Magazyn AWF
Katowice - "Akson" |
Opisy sterydów
